Op 19 juli 2023 is de nieuwe Machineverordening (EU) 2023/1230 aangenomen. Binnenkort vervalt de Machinerichtlijn 2006/42 en gaan de nieuwe veiligheids- en gezondheidseisen rondom machines en installaties in. Ben je benieuwd naar de veranderingen die deze regels met zich meebrengen? Wij vertellen je alles wat je moet weten.
Wat is de Machineverordening (EU) 2023/1230?
De Machineverordening gaat in op 20 januari 2027 en heeft betrekking op alle organisaties in de Europese Economische Ruimte. Met deze ingangsdatum is er een overgangstermijn van 42 maanden, waarin bedrijven hun machines zodanig kunnen aanpassen of vervangen dat ze aan de eisen van de verordening doen.
De Machinerichtlijn is op dit moment nog de nieuwste richtlijn voor machines. Deze richtlijn is opgesteld in 2006 en is simpelweg verouderd. Ontwikkelingen als Artificial Intelligence, digitalisering en nieuwe software zorgen voor veel verandering in de machinebouw en -installatie. Daarom is het veiligheidsniveau van machines belangrijker dan ooit. De nieuwe Machineverordening is bedoeld om dat niveau te waarborgen.
Belangrijke veranderingen
Een nieuwe richtlijn brengt veel veranderingen met zich mee. Een van de belangrijkste veranderingen is dat de catalogus van verplicht te keuren machines verplaatst naar bijlage 1. Deze lijst is verdeeld in 25 categorieën. Voor zes daarvan geldt dat ze als hoog risico worden aangemerkt. Dit betekent dat ze alleen op de markt mogen worden gebracht na een verplichte keuring door een onafhankelijke instantie. Dit is ook het geval wanneer er reeds voldaan wordt aan een geharmoniseerde norm.
Daarnaast is de definitie van veiligheidscomponenten uitgebreid: niet alleen fysieke of gemengde onderdelen vallen hieronder, maar ook zelfstandige software die een veiligheidsfunctie vervult. Denk bijvoorbeeld aan software die automatisch ingrijpt bij gevaarlijke situaties.
Ook op het gebied van documentatie verandert er iets. Handleidingen en conformiteitsverklaringen mogen voortaan digitaal aangeleverd worden. Wel moet de fabrikant een papieren versie kunnen verstrekken als de klant daar om vraagt. Bovendien moeten de digitale documenten minimaal tien jaar beschikbaar blijven en aan dezelfde inhoudelijke eisen voldoen als hun papieren tegenhanger.
De Machineverordening is de eerste EU-wet waar cybersecurity in opgenomen is.
Cybersecurity als belangrijk onderdeel
De Machineverordening is de eerste EU-wet waar cybersecurity in opgenomen is. Het gaat om de paragraaf ‘bescherming tegen corruptie’. In de paragraaf worden de eisen aan cybersecurity van machines uitgelegd.
Ook kunstmatige intelligentie speelt een steeds grotere rol binnen machinebouw. Denk aan systemen die zelfstandig beslissingen nemen, processen optimaliseren of risico’s inschatten. Daarom is het ook belangrijk om naar de nieuwe AI-verordening (EU) 2024/1689 te kijken. Deze wet stelt eisen aan het gebruik van AI op basis van risiconiveaus.
Tot slot
De combinatie van beide verordeningen laat zie hoe streng en zorgvuldig Europa wil omgaan met slimme technologie. Voor bedrijven in de technische sector is dit het moment om vooruit te kijken, processen onder de loep te nemen en waar nodig aanpassingen te doen. Zo ben je klaar voor 2027 en voor een veilige werkomgeving.
